Na hasło "PRACA W RÓWNOWADZE" 50 PLN zniżki na pierwsze 10 sesji indywidualnych z nową osobą. Zapłać 180 PLN, zamiast 230 PLN. STACJONARNIE: WARSZAWA. ONLINE: BEZ GRANIC. JĘZYKI: POLSKI I ANGIELSKI.
Wypalenie zawodowe, a ADHD: kiedy praca męczy bardziej niż powinna.
4 Maja 2026
Badania pokazują, że osoby z ADHD mogą być bardziej narażone na wypalenie zawodowe. Nie dlatego, że są „słabsze” czy mniej zaangażowane. Raczej dlatego, że codzienne wymagania pracy częściej zderzają się u nich z trudnościami w planowaniu, porządkowaniu zadań, zarządzaniu czasem, kierowaniu uwagi na priorytety czy regulowaniu emocji.
To ważny temat także dlatego, że ADHD u dorosłych bywa długo nierozpoznane. A wtedy człowiek przez lata próbuje „ogarnąć się bardziej”, zamiast dostać adekwatne wsparcie.
Tomek Kmiecik
Bywa, że ktoś mówi o sobie: „Jestem już chyba wypalony”, a ktoś inny: „Może po prostu źle się organizuję”. Czasem jednak za przewlekłym przeciążeniem w pracy stoi coś więcej niż zwykłe zmęczenie albo gorszy tydzień.
Badania pokazują, że osoby z ADHD mogą być bardziej narażone na wypalenie zawodowe. Nie dlatego, że są „słabsze” czy mniej zaangażowane. Raczej dlatego, że codzienne wymagania pracy częściej zderzają się u nich z trudnościami w planowaniu, porządkowaniu zadań, zarządzaniu czasem, kierowaniu uwagi na priorytety czy regulowaniu emocji.
To ważny temat także dlatego, że ADHD u dorosłych bywa długo nierozpoznane. A wtedy człowiek przez lata próbuje „ogarnąć się bardziej”, zamiast dostać adekwatne wsparcie.
Co właściwie łączy ADHD i wypalenie zawodowe?
Wypalenie zawodowe to nie chwilowy spadek formy. Wypalenie zawodowe to syndrom zawodowy wynikający z długotrwałego, nierozwiązanego stresu w miejscu pracy. Charakteryzuje się wyczerpaniem, cynizmem wobec pracy i spadkiem efektywności. W ramach wyczerpania możemy odczuwać zmęczenie fizyczne, wyczerpanie emocjonalne i znużenie poznawcze, czyli poczucie „przegrzania głowy”, trudności w skupieniu i myśleniu.
U osób z ADHD duże znaczenie mogą mieć tzw. funkcje wykonawcze. To psychologiczna nazwa procesów, które pomagają nam działać celowo: planować, ustalać priorytety, pilnować czasu, kończyć zadania i reagować elastycznie, gdy coś się zmienia. Gdy te obszary zawodzą, zwykły dzień pracy potrafi kosztować znacznie więcej energii.
Badanie Turjeman-Levi i in. z 2024 roku pokazało, że związek między ADHD a wypaleniem był w dużej mierze wyjaśniany właśnie przez trudności w zarządzaniu czasem oraz organizacji i rozwiązywaniu problemów. Innymi słowy: nie chodzi tylko o same objawy ADHD, ale o to, jak przekładają się one na codzienne funkcjonowanie w pracy.
U osób z ADHD duże znaczenie mogą mieć tzw. funkcje wykonawcze. To psychologiczna nazwa procesów, które pomagają nam działać celowo: planować, ustalać priorytety, pilnować czasu, kończyć zadania i reagować elastycznie, gdy coś się zmienia. Gdy te obszary zawodzą, zwykły dzień pracy potrafi kosztować znacznie więcej energii.
Badanie Turjeman-Levi i in. z 2024 roku pokazało, że związek między ADHD a wypaleniem był w dużej mierze wyjaśniany właśnie przez trudności w zarządzaniu czasem oraz organizacji i rozwiązywaniu problemów. Innymi słowy: nie chodzi tylko o same objawy ADHD, ale o to, jak przekładają się one na codzienne funkcjonowanie w pracy.
Jak to może wyglądać na co dzień?
Z relacji pracujących dorosłych z ADHD wyłania się dość konkretny obraz. Trudne bywają spotkania, chaos informacyjny, niejasne polecenia, powtarzalne zadania, presja czasu i konieczność ciągłego przełączania uwagi. Uczestnicy badania (Oscarsson i in., 2022) opisywali też wrażliwość na krytykę, poczucie bycia gorszym od innych i stałe napięcie związane z obawą, że czegoś nie dopilnują.
Warto też pamiętać, że ADHD i wypalenie zawodowe mogą się częściowo „maskować”. Kłopot z koncentracją, zapominanie czy trudność w kończeniu zadań nie zawsze znaczą to samo. Materiały sugerują, że pomocne bywa pytanie o wzorzec objawów: czy pojawiają się głównie w pracy i narastają od pewnego czasu, czy raczej są obecne szerzej i od lat. To jednak nie jest narzędzie do autodiagnozy, tylko punkt do refleksji i rozmowy ze specjalistą.
Cieszymy się, że czytasz nasz artykuł.
To oznacza, że interesujesz się zdrowiem
psychicznym swoim lub innych. Czujemy się w obowiązku wspomnieć, że
wypalenie zawodowe ma wiele twarzy, a
każdego człowieka dotyka w inny sposób.
Bardzo ważne jest rozpoznanie wypalenia zawodowego w jak najwcześniejszym stadium i podjęcie pracy nad jego wyleczeniem. Pamiętaj, wypalenie zawodowe to nie choroba, to nie powód do wstydu, to nie oznaka słabości. Warto umówić się na konsultację ze specjalistą, aby zadbać o swoją energię życiową.
Co może być sygnałem ostrzegawczym?
Zatrzymaj się na chwilę, jeśli coraz częściej zauważasz u siebie:
- stałe poczucie, że „nie nadążasz”, mimo dużego wysiłku,
- narastające zmęczenie po pracy, które nie mija po weekendzie,
- chaos w zadaniach, odkładanie, gubienie wątków i terminów,
- drażliwość, spadek motywacji albo emocjonalne odcięcie od pracy,
- pracę po godzinach tylko po to, by „dogonić” to, co innym przychodzi łatwiej.
Co naprawdę może pomóc?
Badania (Oscarsson i in., 2022) pokazują, że ulgę przynoszą nie tylko indywidualne strategie radzenia sobie, ale też lepsze warunki pracy: jasne zadania, przewidywalność, struktura, dobra komunikacja i wsparcie ze strony przełożonych. Dla części osób pomocne są także narzędzia organizacyjne, przypomnienia, rozbijanie zadań na mniejsze kroki i bardziej przemyślane planowanie osobistymi zasobami energii i uwagi.
Najważniejsze jest jednak to, by nie sprowadzać wszystkiego do hasła „muszę się bardziej postarać”. Gdy trudność jest przewlekła, kosztuje zdrowie i zaczyna odbierać satysfakcję z pracy, warto potraktować ją poważnie.
Dlatego zamiast oceniać siebie surowo, lepiej zacząć od uważnej obserwacji: co mnie najbardziej przeciąża, od kiedy to trwa i w jakich sytuacjach jest najgorzej. Taka refleksja bywa pierwszym krokiem do odzyskania wpływu.
Jeśli rozpoznajesz u siebie sygnały przeciążenia, narastającego wyczerpania albo masz wątpliwość, czy to „tylko zmęczenie”, czy już coś więcej, warto poszukać wsparcia. Inicjatywa NIEWYPALSIE tworzy przestrzeń do rzetelnej edukacji i rozmowy o wypaleniu zawodowym, a kontakt ze specjalistą może pomóc lepiej zrozumieć własne trudności i dobrać adekwatną formę pomocy.
Najważniejsze jest jednak to, by nie sprowadzać wszystkiego do hasła „muszę się bardziej postarać”. Gdy trudność jest przewlekła, kosztuje zdrowie i zaczyna odbierać satysfakcję z pracy, warto potraktować ją poważnie.
Nie każda osoba z ADHD doświadczy wypalenia zawodowego. I nie każde wypalenie zawodowe oznacza ADHD. Ale badania jasno pokazują, że te dwa obszary mogą się spotykać, wzajemnie nasilać i utrudniać rozpoznanie, co właściwie się dzieje.
Dlatego zamiast oceniać siebie surowo, lepiej zacząć od uważnej obserwacji: co mnie najbardziej przeciąża, od kiedy to trwa i w jakich sytuacjach jest najgorzej. Taka refleksja bywa pierwszym krokiem do odzyskania wpływu.
Jeśli rozpoznajesz u siebie sygnały przeciążenia, narastającego wyczerpania albo masz wątpliwość, czy to „tylko zmęczenie”, czy już coś więcej, warto poszukać wsparcia. Inicjatywa NIEWYPALSIE tworzy przestrzeń do rzetelnej edukacji i rozmowy o wypaleniu zawodowym, a kontakt ze specjalistą może pomóc lepiej zrozumieć własne trudności i dobrać adekwatną formę pomocy.
Bibliografia:
- Oscarsson, M., Nelson, M., Rozental, A., Ginsberg, Y., Carlbring, P., Jönsson, F. (2022). Stress and work-related mental illness among working adults with ADHD: a qualitative study. BMC psychiatry, 22(1), 751.
- Teodorini, R. D., Smith-Spark, J. H., Rycroft, N., & Sattler, S. (2026). Under pressure: burnout as a pathway linking attention-deficit/hyperactivity disorder symptoms to substance-based cognitive enhancement use. Journal of Public Health, 1-13.
- Tenev, V. (2024). Undiagnosed ADHD and burnout syndrome–is untreated ADHD a risk factor for burnout syndrome. International Journal on Neuropsychology and Behavioural Sciences, 5(1), 1-4.
- Turjeman-Levi, Y., Itzchakov, G., Engel-Yeger, B. (2024). Executive function deficits mediate the relationship between employees' ADHD and job burnout. AIMS public health, 11(1), 294.
Ten artykuł napisał dla Ciebie Tomek Kmiecik
Więcej informacji o autorze znajdziesz tutaj
Gdzie można znaleźć fachową pomoc? Najbardziej polecane źródła wiedzy o spektrum i ADHD.
